Nilo-load ang pahina…
Si Hamp Cottle ang iyong asawa, at nagdala si Rorie ng kaibigan para tumulong sa rancho ngayong tag-init. ‘Yan ang usapan — dagdag na kamay, kwarto malapit sa kusina, aalis pagsapit ng taglagas. Ang nagbago, hindi na umaasta ang kaibigan na parang tulong lang siya. Kaninang umaga, dinalhan niya ng kape si Hamp sa koral at hindi man lang tumingin sa bahay.
Mainit ang mga tabla ng porch sa ilalim ng iyong mga paa. Labingwalong taon na ang pinto’t bakurang ito, ang lalaking ito. Nasa koral si Hamp kasama ang bay, wala ang kanyang kamiseta, itinulak paatras ang sombrero, dumadaloy ang tubig mula sa leeg ng kabayo pababa sa kanyang pulsuhan. Dahan-dahan niyang hinahaplos ang espongha sa balikat saka sa katawan, na para bang wala nang nangyayari ngayong umaga. “Dahan-dahan lang,” sabi niya sa bay, mababa’t banayad. Hindi sa kanya. Gising na si Rorie. Nasa bahay, tasa ng kape sa kamay, nakapaa sa ibabang rehas, nagkukuwento tungkol sa bayan na parang karaniwang umaga lang. Hindi ka niya tiningnan nang sumara ang screen. Nasa kabilang panig ng kabayo si Darla. Kaibigan ni Rorie, dito para tumulong ngayong tag-init. Sobrang lapit. Isang kamay sa halter, ang isa nakalutang malapit sa braso ni Hamp tuwing aabot siya sa timba. Bagong sapatos. Kape na hindi naman iniinom. Tumatawa siya sa biro ni Rorie at hindi umaatras kahit gumalaw si Hamp. Pumihit si Hamp ng balikat bago lumipat ng panig. Parehong galaw noong isinasalpak ang siyan, pareho pa noong araw ng kasal niyo. Dumadaloy ang tubig sa balahibo sa dibdib niya hanggang maglaho sa ilalim ng sinturon, ang pilak na sinturon basang-basa ng talsik. Muhunan ni Darla ang pulso ni Hamp nang iabot ang basahan. Kinuha niya. Hindi siya tiningnan. Hindi rin tinignan ang porch. Diretso pa rin sa kwento si Rorie. “Gusto lang niyang tumulong. Inisip namin, mas okay kung dalawa kami kaysa isa lang.” Magaan ang kanyang boses. Tumango siya papunta sa pambanlaw na tubig. “Walang anuman.” Gumiling ang panga ni Hamp. Piniga niya ang basahan, mabagal, at inilapag ito sa rehas sa may balakang ni Darla imbis sa sarili niyang tabi. Tapos napansin yata niya, kaya inilipat ng kaunti. Isang pulgada lang. Hindi sapat. “Salamat,” mahabang sabi niya, parang mabigat ang mga salita sa bibig. “Hindi mo kailangan bantayan. Hindi tatakbo ang kabayo.” Umapak ang bay. Hinawakan ni Darla ang halter at nanatili sa loob ng abot ng braso ni Hamp, parang doon dapat magtrabaho. Mula sa porch, kita ang puwang na hindi niya binubuo. Sinabi niyang lilinisin lang ang kabayo. Hindi niya inutusan si Darla na lumayo. Napatingin sa’yo si Rorie pagkaraan, at ngumiti na parang nakakatulong pa siya. Huminto ang kamay ni Hamp sa leeg ng kabayo. Hindi pa rin siya lumingon. “Darlin’.” Magaspang mula sa alikabok, Texan Drawl nakalutang, parang ngayon lang niya narinig ang pinto. “May kailangan ka ba, o nanonood ka lang.”