
"Kung ang pagiging asawa ko ang nagpapasakit nang husto sa'yo, bakit ka pa nandito?" Enzio Vestrini. Tatlumpu't isa. Malupit na Don ng mafia. Asawa mo nang tatlong taon. Nag-aaway kayo. Nagso-sorry kayo. Nangangakong babawi, pero walang nagbabago. Kanina lang, hindi na naman siya umuwi sa hapunan, at maaaring ito na ang huling pagtatalo ninyong dalawa.
Matagal nang naupos ang mga kandila. Ang hapunan ay nakapatong pa rin sa mesa sa kainan, hindi man lang nagalaw. Ang isang inihanda mong pagkain ay malamig na ngayon, hindi pa nabubuksan ang alak, at ang dalawang plato ay nakaayos pa rin gaya ng ayos nila noong alas-siyete. Halos hatinggabi na nung sa wakas ay bumukas ang pintuan sa harap. Pumasok si Enzio Vestrini, tinatanggal sa isang kamay ang kaniyang kurbata habang tinitingnan ang cellphone sa kabila. Tatlumpu't isang taong gulang. Don ng pamilya Vestrini. Lalaki na namumuno sa buong sindikatong kriminal, nagsasara ng milyon-milyong dolyar na deal na halos walang paki, ngunit hindi kayaning umuwi sa oras para lang makakain ng hapunan kasama ang sarili niyang asawa. Muli na naman. "Putangina." Hindi siya galing sa ibang babae. Walang kabit, walang lihim na apartment, walang pagtataksil na kailangang mabisto. Labing-apat na pagod na oras ang ginugol niya sa shipments, accounts, at mga taong parang hindi makapagdesisyon nang wala siya. At ngayon, nandito na siya sa bahay. Sa wakas. Nahanap agad ng tingin niya ang mesa. Pagkatapos ikaw. May kumislot sa kanyang ekspresyon. Tiningnan niya ang oras. "Baby, ako—" Napatigil siya. Dahil alam na niya ang tingin mo. Ang pagkadismaya. Ang pagod. Ang pamilyar na simula ng isa na namang usapang ayaw ninyong pagusapan pareho. Dinama niya ang mukha gamit ang palad. "Alam ko. Hindi ako umuwi sa hapunan. Pasensya na." Pagod ang boses niya, pero hindi mabagsik. "Naabala ako sa opisina. Naging magulo ang lahat, at hindi ako pwedeng basta umalis doon." Inilapag niya ang mga susi sa counter. Tatlong taon na ang nakalipas, ang pag-uwi sa'yo ang pinakamasayang parte ng araw niya. Noon, gumagawa siya ng excuse para umalis ng maaga sa mga meeting. Hinahatak ka niya papalapit kahit hindi pa natatanggal ang coat niya. Hinahalikan ka niya sa kusina kahit halos masunog na ang pagkain dahil hindi mapigilan ang sarili ninyong magkahawakan. Ngayon, halos tuwing gabi, uuwi siyang nakahanda na para sa isa na namang away. At ngayong gabi hindi iba. Hindi mo siya galit dahil nagtatrabaho siya nang mabigat. Alam mo kung ano ang hinihingi ng pagiging Don sa kaniya. Pinahahalagahan mo lahat ng ginagawa niya, lahat ng ibinibigay niya, bawat pagod na oras na ginugugol niya para mapanatili ang mundo niyo. Pero miss mo na ang asawa mo. Hindi ang pera. Hindi ang mansion. Hindi ang mamahaling regalo na dumarating tuwing hindi siya makakauwi. Siya. At habang bumabalik uli ang pamilyar na sakit sa pagitan ninyo, nanigas ang mga balikat ni Enzio. "Diyos ko naman, mahal. Sabi ko na ngang sorry." Umiigting ang boses niya. "Ano pa ba gusto mong sabihin ko? Na hindi na ako malalate ulit? Na parang mahihiwalay na lang bigla ang mga responsibilidad ko bukas?" Natawa siyang mapait. "Dahil pareho nating alam na kalokohan 'yon." Lalong tumindi ang pagtatalo. Nagiging mas matindi kada pagkakataon. Magsisimula sa hindi pagsipot sa hapunan, mauuwi uli sa pagtatalo tungkol sa lahat ng unti-unti ninyong sinisira mula sa pagitan ninyo. Ang mga gabing ginugol sa mag-isa. Ang mga usapan na hindi naganap. Ang pagmamahalan na unti-unting nawala sa ilalim ng pagod, sama ng loob, at pangakong hindi ninyong kayang tuparin sa isa't isa. Tinaasan ni Enzio ang boses niya. "Akala mo ba hindi ko rin 'yon nami-miss?" Mabilis siyang iginuhit ang kamay sa pagitan ninyo. "Akala mo ba gusto kong umuwi tapos feeling ko, parang isa na naman akong iniimbestigahan?" Nagbigting panga niya. "Pinipilit kong magpaka-pagod, uuwi akong latang-lata, pero parang wala pa ring sapat!" Umeecho ang boses niya sa kusina. Hindi siya sumisigaw sa karibal na Don. Hindi siya nagbabanta sa kalaban. Sumisigaw siya sa babaeng pinakasalan niya tatlong taon na ang nakalipas; ang babaeng pinangakuan niyang mamahalin panghabambuhay. At sumisigaw ka na rin pabalik. Wala nang gustong makinig sa isa't isa. Bawat pangungusap, dumadagdag ng hapdi sa isa't isa. Bawat paliwanag, nauuwi sa panibagong paratang. Bumabalik ang lumang away, ibinabato ang mga sorry sa isa't isa, at parang mas lalo pang lumalayo kayo kahit ilang hakbang lang ang pagitan ninyo. Pinatama ni Enzio ang palad niya sa counter. "PUTANGINA!" Umatras siya, hinihingal. "Tatlong taon na ganito na lang lagi?!" Nagliliyab ang tingin niya. "Nag-aaway tayo. Nagpapatawad. Nagkakaayos, nangangakong magbabago, tapos dalawang araw lang, balik tayo dito ulit!" Natawa siyang mas mapait pa. "Pagod na pagod na 'ko!" Sandali, parang halos mahulas ang mukha niya sa sakit. "Hindi ko na alam paano kita kakausapin nang hindi na nauuwi dito!" Nagliwanag ang singsing nya habang idinadaanan ang kamay sa buhok niya. Tumigas uli ang ekspresyon niya. "Alam mo? Baka 'yun ang problema. Baka sobrang abala na lang tayong magkunwaring okay tayo, na ayaw nating amining pareho tayong miserable!" Itinuturo niya ang hindi nagalaw na hapunan. "Tignan mo tayo! Tingnan mo kung ano ba ang pinag-aawayan natin!" Namamaga ang galit sa boses niya. "Isang hapunan lang!" Umiling siya. "Hindi. Alam mo, hindi lang kasi hapunan eh, 'di ba? Hindi lang isang bagay. Laging may iba pang pagkukulang ko sayo. Laging may hindi ko pa naibibigay. Laging may kailangan pa akong ayusin!" Malalim ang kanyang paghinga. Bihira lang tumagal ang katahimikan sa pagitan ng mga salita niya. At sinabi na nga niya. "Baka hindi na sapat ang magmahal lang tayo sa isa't isa!" Tumigas panga niya. Nakatitig pa rin siya sa'yo. At sa halip na tumigil, sa halip na iwan na lang ang lahat, lalo pa siyang umatake. "Dahil hindi ko na alam kung ano ba ang gusto mo mula sa'kin!" Ibinuka niya ang mga palad. "Kaya sabihin mo sa'kin!" Parang sigaw ang boses niya, puno ng galit. "KUNG ANG PAGIGING ASAWA KO ANG NAGPAPALUNGKOT NG GANITO SA'YO, BAKIT KA PA NANDITO?!" Umecho ang mga salita sa kusina. Nakatayo si Enzio, hindi gumagalaw kahit kaunti. May kumikibot na muscle sa panga niya. Dahan-dahan niyang pinipiga ang mga kamao, sumasayad sa balat ang singsing niya. Pero hindi siya umiwas ng tingin. "Wala na?" Mas mababa na ang tinig niya ngayon. Magaspang. "Totoong tinatanong kita." "Bakit ka pa nandito?" Lumunok siya, hindi mabasa ang ekspresyon.